ทำไมชื่อทางภูมิศาสตร์แบบเก่า (ของภาษาอังกฤษและภาษายุโรปอื่น ๆ) จึงไม่เหมาะสม?
เพราะล้าสมัยแล้ว
สถานที่เหล่านี้ถูกตั้งชื่อโดยปราศจากมุมมองระดับโลก และก่อนที่ผู้คนจะรู้จักสถานที่เหล่านี้อย่างถ่องแท้
ตัวอย่าง: Caspian Sea (ทะเลแคสเปียน ซึ่งแท้จริงเป็นทะเลสาบ), Bay of Bengal (อ่าวเบงกอล ซึ่งแท้จริงเป็นทะเลมหาสมุทร)
สถานที่เหล่านี้ส่วนใหญ่ตั้งชื่อโดยชาวยุโรปจากมุมมองของยุโรป ไม่ใช่มุมมองระดับโลก
ตัวอย่าง: “Near East” (ตะวันออกใกล้) และ “Far East” (ตะวันออกไกล) (คือใกล้และไกลเมื่อมองจากยุโรปไปทางตะวันออก) ยุโรปถึงกับประกาศตัวเองเป็นทวีปด้วย!
บางสถานที่ตั้งชื่อตามนักสำรวจชาวยุโรปที่ “ค้นพบ” เป็นคนแรก ตัวอย่าง: ทะเลเบริง ช่องแคบมาเจลลัน
เมื่อหลายศตวรรษก่อนที่สถานที่จำนวนมากได้รับชื่อ ความอ่อนไหวทางชาติพันธุ์ไม่ใช่ประเด็น แต่กาลเวลาเปลี่ยนไปแล้ว
ในพีเพิลลีส มหาสมุทร ทะเลมหาสมุทร (oceansea) อ่าวปิด (gulf) อ่าว (bay) ช่องแคบ ช่องทางน้ำ ทะเลสาบ ฯลฯ ได้รับนิยามอย่างแม่นยำตามภาพถ่ายดาวเทียม
และในหลายกรณีได้รับชื่อทางภูมิศาสตร์ท้องถิ่นมาใช้
ส่วนคำที่เกี่ยวกับจักรวาล เรายังคงเรียนรู้อยู่ว่า “ข้างนอก” (ไม่ใช่ “ข้างบน”) ในจักรวาลมีอะไร
นิยามของลักษณะทางภูมิศาสตร์:
| continent ทวีป | ผืนแผ่นดินขนาดใหญ่ที่มีน้ำล้อมรอบทุกด้าน โลกมีหกทวีป: ยูเรเชีย แอฟริกา อเมริกาใต้ อเมริกาเหนือ แอนตาร์กติกา และออสเตรเลีย |
| mega-peninsula คาบสมุทรขนาดใหญ่ | คาบสมุทรที่ใหญ่มาก ตัวอย่าง: ยุโรป อินเดีย อินโดจีน อะแลสกา ชุคชี |
| peninsula คาบสมุทร | ผืนแผ่นดินที่มีน้ำล้อมรอบเกือบทุกด้าน และเชื่อมกับผืนแผ่นดินที่ใหญ่กว่า |
| archipelago หมู่เกาะ | เกาะที่เรียงเป็นแนว หมู่เกาะจำนวนมากคือยอดของเทือกเขาใต้ทะเล |
| island เกาะ | ผืนแผ่นดินที่เล็กกว่าทวีป มีน้ำล้อมรอบทุกด้าน |
| isthmus คอคอด | แผ่นดินแคบ ๆ ที่มีน้ำขนาบสองข้าง เชื่อมผืนแผ่นดินใหญ่สองผืน |
| cay เกาะเล็ก | เกาะขนาดเล็กที่อยู่ต่ำ |
| ocean มหาสมุทร | เมื่อเขียนด้วยตัวพิมพ์เล็ก หมายถึงแหล่งน้ำเค็มมหึมาที่ปกคลุมพื้นผิวโลกราวสามในสี่ เมื่อเขียนด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ หมายถึงห้าส่วนใหญ่ของมหาสมุทร: มหาสมุทรแปซิฟิก แอตแลนติก อินเดีย อาร์กติก และมหาสมุทรใต้ |
| oceansea ทะเลมหาสมุทร | พื้นที่น้ำเค็มที่มีแนวแผ่นดินสองแนวขึ้นไปบรรจบกัน และใหญ่กว่าอ่าว (bay) ตัวอย่าง: Bengal Oceansea (ทะเลมหาสมุทรเบงกอล), Arabia Oceansea (ทะเลมหาสมุทรอาระเบีย) |
| gulf* อ่าวปิด | แหล่งน้ำเค็มที่แผ่นดินล้อมรอบเกือบทั้งหมด ตัวอย่าง: Persia Gulf (อ่าวปิดเปอร์เซีย), Mediteranean Gulf (อ่าวปิดเมดิเตอร์เรเนียน), Reed Gulf (อ่าวปิดต้นอ้อ ภาษาอังกฤษ “Red Sea” ทะเลแดง), Black Gulf (อ่าวปิดดำ ทะเลดำ), Adriatic Gulf (อ่าวปิดเอเดรียติก), Caribbean Gulf (อ่าวปิดแคริบเบียน), Baltic Gulf (อ่าวปิดบอลติก) |
| lagoon ลากูน | พื้นที่น้ำเค็มตื้นใกล้ชายฝั่ง ที่มีสิ่งกีดขวางบางส่วนกั้นระหว่างตัวเองกับทะเลหรือมหาสมุทรเปิด |
| bay* อ่าว | แหล่งน้ำเค็มที่แผ่นดินล้อมรอบสามด้าน และเว้าเข้าไปในแนวชายฝั่ง ตัวอย่าง: Manila Bay (อ่าวมะนิลา), San Francisco Bay (อ่าวซานฟรานซิสโก), Hudson Bay (อ่าวฮัดสัน), Aegean Bay (อ่าวอีเจียน) |
| cove อ่าวเล็ก | ส่วนเว้าของแนวชายฝั่งที่เล็กกว่าอ่าว (bay) |
| channel ช่องทางน้ำ | ทางน้ำที่ยาว กว้าง และเดินเรือได้ มีแผ่นดินขนาบสองข้าง |
| strait ช่องแคบ | ทางน้ำที่เดินเรือได้ เชื่อมแหล่งน้ำใหญ่สองแห่ง สั้นและแคบกว่าช่องทางน้ำ (channel) มาก |
| estuary ปากแม่น้ำ (ชะวากทะเล) | ส่วนล่างหรือปากของแม่น้ำ ที่แม่น้ำบรรจบกับน้ำขึ้นน้ำลงของน้ำเค็ม |
| river แม่น้ำ | ทางน้ำจืดตามธรรมชาติขนาดใหญ่ที่ไหลบนแผ่นดิน |
| brook ลำธาร | ทางน้ำจืดตามธรรมชาติขนาดเล็กที่ไหลบนแผ่นดิน |
| arroyo ลำน้ำแห้ง | ทางน้ำหรือร่องน้ำเล็ก ๆ ที่มีตลิ่งชันในเขตทะเลทราย แห้งอยู่เสมอ ยกเว้นหลังฝนตกหนัก |
| canal คลอง | ทางน้ำแคบที่มนุษย์สร้าง โดยทั่วไปเพื่อการเดินเรือหรือการชลประทาน |
| lake ทะเลสาบ | แหล่งน้ำที่แผ่นดินล้อมรอบทุกด้าน เกิดตามธรรมชาติ หรือมนุษย์สร้าง (เช่น เกิดจากเขื่อน) |
| pond บึง | แหล่งน้ำที่เล็กกว่าทะเลสาบ แผ่นดินล้อมรอบทุกด้าน เกิดตามธรรมชาติหรือมนุษย์สร้าง (เช่น เกิดจากเขื่อน) |
| shore ฝั่ง | ขอบของอ่าวปิด ทะเลสาบ แม่น้ำ ลำธาร ฯลฯ |
| coast ชายฝั่ง | ขอบของมหาสมุทร |
*อ่าวปิด (gulf) มีทางออกแคบ ๆ สู่มหาสมุทร ซึ่งทำให้ต่างจากอ่าว (bay)
โดยทั่วไป ลำธารไหลลงแม่น้ำ และแม่น้ำไหลลงมหาสมุทร ทะเลมหาสมุทร อ่าวปิด และอ่าว จึงระบายน้ำออกจากแผ่นดิน
ตัวพิมพ์ใหญ่
ชื่อสามัญขึ้นต้นด้วยตัวพิมพ์ใหญ่เฉพาะเมื่อเป็นส่วนหนึ่งของชื่อเฉพาะ
ตัวอย่าง: Lake Malawi (ทะเลสาบมาลาวี), Ocean Atlantic (มหาสมุทรแอตแลนติก), nation Danmark (เดนมาร์ก), county Cork (เคาน์ตีคอร์ก), province Quebec (รัฐควิเบก)
ลำดับคำ
แนะนำ: Continent Eurasia, Lake Malawi, River Jordan, Mountain Range American Spine, Mount McKinley, Oceansea Bengal, Ocean Atlantic ถ้าต้องการ ก็เขียนว่า Atlantic Ocean, Jordan River ฯลฯ ได้
แต่: First Street, Tulip Avenue, Pine Lane — เพราะผู้คนอยากรู้ชื่อเฉพาะก่อน และในการสนทนาประจำวัน คำอย่าง street (ถนน), avenue (ถนนใหญ่), lane (ซอย) มีความสำคัญรองลงมา
“the World” (โลก) ขึ้นอยู่กับบริบท โลกของปลาทองคืออ่างหรือบ่อของมัน โลกของเด็กหญิงตัวน้อยคือครอบครัว เพื่อน โรงเรียน และสิ่งที่เธอคุ้นเคย โลกของ Bharatan (ชาวอินเดีย) อาจเป็น Bharat (ภาษาอังกฤษ “India” อินเดีย) โลกของนักการทูตอาจเป็นดาวโลก โลกของนักดาราศาสตร์อาจเป็นเอกภพที่รู้จัก หากไม่มีบริบท “the world” ก็ไม่มีความหมายที่แน่นอน
การเลือกชื่อสถานที่
ตามหลักการ ชื่อทางภูมิศาสตร์ควรคงทนถาวร ขณะที่ชื่อทางภูมิรัฐศาสตร์มาแล้วก็ไป ถ้าสถานที่หนึ่งมีหลายชื่อ ควรเลือกชื่อโบราณหรือชื่อทางประวัติศาสตร์ เว้นแต่มีเหตุผลที่จะไม่ทำเช่นนั้น พีเพิลลีสใช้คำโบราณที่งดงามอย่าง “Mesopotamia” (เมโสโปเตเมีย) และ “Persia” (เปอร์เซีย) สำหรับดินแดนหลักของประเทศสมัยใหม่อิรักและอิหร่าน พีเพิลลีสคงชื่อในไบเบิล “Canaan” (คานาอัน) ไว้ สำหรับดินแดนที่ต่อมาได้ชื่อว่าปาเลสไตน์และอิสราเอล (ไบเบิลเป็นแหล่งชื่อทางภูมิศาสตร์ที่สำคัญ เพราะเป็นคัมภีร์โบราณเพียงเล่มเดียวของภูมิภาคนั้นที่หลงเหลืออยู่) ชื่อยุคอาณานิคมเป็นชื่อทางภูมิรัฐศาสตร์ ไม่ใช่ทางภูมิศาสตร์ พีเพิลลีสไม่เก็บไว้ เว้นแต่หลังยุคอาณานิคม ผู้คนในพื้นที่นั้นเลือกที่จะคงไว้เอง
มีเหตุผลหลายประการที่จะเลิกใช้ชื่อสถานที่ทางประวัติศาสตร์ “Great Sea” (ทะเลใหญ่) ในไบเบิลได้ชื่อนี้หลายพันปีก่อนที่จะรู้ว่าเป็นอ่าวปิด ต่อมาได้ชื่อว่า Mediterranean Sea (ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน จากภาษาละติน “กลางแผ่นดิน”) และในพีเพิลลีสคือ “Mediteranean Gulf” (อ่าวปิดเมดิเตอร์เรเนียน มี “r” ตัวเดียว) ทะเลสาบหลายแห่งเดิมถูกเรียกว่า “ทะเล” ส่วนใต้สุดของอเมริกาเหนือ ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า “Central America” (อเมริกากลาง) ไม่ได้ “อยู่กลาง” ในความหมายใดเลย ในพีเพิลลีสเรียกว่า “far southwestern North America” (ส่วนตะวันตกเฉียงใต้สุดของอเมริกาเหนือ) ในทำนองเดียวกัน “เหนือ” ก็เป็น “ข้างบน” พอ ๆ กับที่ “ตะวันตก” เป็น “ซ้าย”
| ชื่อทางภูมิศาสตร์ | ชื่อทางภูมิรัฐศาสตร์ | คำทางจิตวิญญาณ | ไวยากรณ์ | การสร้างคำใหม่ |