ทำไมต้องพีเพิลลีส?

สไลด์นำเสนอที่ตอบคำถามนี้ดูได้โดยคลิกลิงก์ที่มุมขวาบนของหน้าแรก ด้านล่างนี้เป็นคำอธิบายโดยละเอียดยิ่งขึ้น

ภาษาที่มีอยู่กว่า 6,000 ภาษาล้วนวิวัฒนาการขึ้นทีละเล็กทีละน้อยตามธรรมชาติ จึงขาดความสม่ำเสมอ ภาษาส่วนใหญ่จึงเต็มไปด้วยความไม่เป็นระบบ สำหรับเด็กเจ้าของภาษาไม่ใช่ปัญหา แต่เป็นปัญหาใหญ่สำหรับชาวต่างชาติที่พยายามเรียนภาษาเหล่านั้น

ภาษาอังกฤษกำลังกลายเป็นภาษานานาชาติหลัก ทั้งที่เจ้าของภาษามีเพียงประมาณ 5% ของมนุษยชาติ ดังนั้นผู้เรียนภาษาอังกฤษส่วนใหญ่ในปัจจุบันจึงไม่ใช่เจ้าของภาษา ไวยากรณ์ภาษาอังกฤษง่ายกว่าไวยากรณ์ของภาษาฮินดี ภาษาอาหรับ และภาษาต่าง ๆ บนภาคพื้นทวีปยุโรป ส่วนภาษาจีนซึ่งต้องออกเสียงวรรณยุกต์และไม่มีตัวอักษร ก็ใช้เวลานานเกินไปมากสำหรับผู้ที่ไม่ใช่เจ้าของภาษา แต่นักเรียนมัธยมต้นทั่วไปในประเทศที่พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ได้ท่องจำคำผิดปกติไว้ถึง 3,700 คำ เช่น ภาษาอังกฤษ blew (พีเพิลลีส blow۔d), blown (blow۔t), began (begin۔d), begun (begin۔t), bit (bite۔d), bitten (bite۔t), broke (break۔d), broken (break۔t), built (build۔d) ประการที่สอง ภาษาอังกฤษไม่มีกฎ หรือแม้แต่แนวทาง ที่ควบคุมการเติบโตของภาษา ในยุคปัจจุบัน มีการเพิ่มคำใหม่ตามอำเภอใจเกือบทุกวัน พจนานุกรมออนไลน์ยอดนิยมสองเล่มเคยให้ความหมายของ “break” ไว้เฉลี่ย 65 ความหมาย สามปีต่อมา พจนานุกรมเดียวกันให้ความหมายของคำ “break” คำเดียวกันนี้ไว้ 77 และ 81 ความหมาย! เราควรเขียน “database” “data-base” หรือ “data base”? — บรรณาธิการนิตยสารเทคนิคที่ไม่มีพื้นความรู้ทางภาษาศาสตร์จะเป็นผู้ตัดสินใจ แล้วคนอื่นก็อาจทำตาม นักศึกษามหาวิทยาลัยในสหรัฐอเมริกาหรืออังกฤษต้องรู้คำประมาณ 20,000 คำ รวมถึงการสะกดผิดปกติประมาณ 4,000 คำ พจนานุกรม Oxford English Dictionary มีคำมากกว่า 600,000 คำ และมีการบันทึกคำภาษาอังกฤษไว้รวมกว่าหนึ่งล้านคำ สภาพเช่นนี้ไม่เพียงไม่ยุติธรรมต่อผู้ที่ไม่มีทรัพยากรพอจะใช้เวลาหลายปีเรียนภาษากลางระดับโลก แต่ยังสิ้นเปลืองอย่างมหาศาล — ไม่มีประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ และไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

เป้าหมายของพีเพิลลีสคือการพัฒนาเป็นภาษาที่ฟังไพเราะและเข้าใจได้โดยสัญชาตญาณ พูดเป็นทำนองแบบ fala cantando (พูดเหมือนร้องเพลง) ของเมืองรีโอเดจาเนโร เป็นภาษาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่มีคำพ้องเสียง (ทุกคำคือแนวคิดบริสุทธิ์หนึ่งเดียว) ไม่ต้องท่องจำการสะกด เป็นภาษากลางระดับโลกที่สำหรับการสื่อสารส่วนใหญ่ สามารถเรียนได้ที่บ้านภายในไม่กี่เดือนโดยไม่ต้องเสียเงิน — หรือเรียนถึงระดับมืออาชีพได้ภายในสองสามปี — เพื่อให้ทุกคนสื่อสารกับใครก็ได้ทุกที่

 
สรุปลักษณะสำคัญของพีเพิลลีส

คำราก พีเพิลลีสมีพื้นฐานจากคำราก ซึ่งเติมคำเติมหน้าและคำเติมท้ายที่มีความหมายเฉพาะ คำรากไม่เปลี่ยนการสะกด และคั่นจากคำเติมหน้าและคำเติมท้ายด้วยไฮฟ์เน็ต (ขีดสั้นครึ่งความยาว) ตัวอย่างเช่น อดีตกาลของคำกริยาทุกคำมีรูปแบบ: คำกริยาราก + ไฮฟ์เน็ต + d เช่น tell۔d, fall۔d, live۔d, spell۔d, re۔send۔d สังเกตว่าคำรากเด่นชัดเพียงใด

ไม่มีรูปพหูพจน์ผิดปกติ สำหรับพหูพจน์ พีเพิลลีสแบบฝึกหัด Alike English เติม “s” ที่คำราก พหูพจน์ของภาษาอังกฤษ “leaf” (ใบไม้) ในพีเพิลลีสคือ “leafs” ของ “mouse” (หนู) คือ “mouses” ของ “stories” (เรื่อง) คือ “storys” ในพีเพิลลีสแท้ การเติมไฮฟ์เน็ต + s ที่คำนามจะได้รูปพหูพจน์

มีคำกริยาผิดปกติเพียงสี่คำ: ผู้เรียนพีเพิลลีสไม่ถูกบังคับให้ท่องจำคำกริยาผิดปกตินับร้อย และต่างจากภาษาอังกฤษ ไม่ต้องเติม “s” ที่คำกริยาปัจจุบันกาลบุรุษที่สามเอกพจน์ เราจึงพูดว่า “I come, you come, he come, we come, they come” พีเพิลลีสไม่มีรูปกริยาช่องสาม (past participle) (รายละเอียดในหน้า “ไวยากรณ์”)

คำเติมหน้าที่มีความหมายเฉพาะและตายตัว คำเติมหน้าใด ๆ ที่อยู่หน้าไฮฟ์เน็ต (ขีดสั้นครึ่งความยาว) มีความหมายเดียวเท่านั้น ตัวอย่างเช่น “dis۔” หมายถึง “ย้อนการกระทำของคำกริยารากที่ตามมา” ดังนั้น “dis۔lock” หมายถึงย้อนสิ่งที่ล็อกไว้ก่อนหน้า (ปลดล็อก) ผู้พูดภาษาอังกฤษรู้จักคำเติมหน้าและคำเติมท้ายส่วนใหญ่อยู่แล้ว (รายละเอียดและรายการ ดู “ไวยากรณ์” → “คำเติมหน้า”)

คำเติมท้ายที่มีความหมายเฉพาะและตายตัว เช่นเดียวกับคำเติมหน้า คำเติมท้ายแต่ละคำที่ตามหลังไฮฟ์เน็ตมีความหมายเฉพาะ ตัวอย่างเช่น “۔ward” หมายถึง “ไปทางคำนามที่อยู่ข้างหน้า” ดังนั้นจึงมี out۔ward (ออกไปข้างนอก), down۔ward (ลงข้างล่าง), school۔ward (ไปทางโรงเรียน), Paris۔ward (ไปทางปารีส), Mars۔ward (ไปทางดาวอังคาร), God۔ward (ไปหาพระเจ้า) “Toward” ไม่มีไฮฟ์เน็ต เพราะไม่ได้หมายถึง “ไปทาง ‘to’” ในทำนองเดียวกัน “۔ness” เปลี่ยนคำคุณศัพท์ใด ๆ ให้เป็นคำนาม เช่น “messy۔ness” (ความรก) (รายละเอียดและรายการ ดู “ไวยากรณ์” → “คำเติมท้าย”)

อิสระในการสร้างคำ ข้อดีใหญ่ของคำเติมหน้าและคำเติมท้ายที่มีไฮฟ์เน็ตและมีความหมายเฉพาะตายตัว คือสามารถใช้กับคำใดก็ได้ ไม่ใช่เฉพาะคำที่มีอยู่ในพจนานุกรมแล้ว พีเพิลลีสสร้างคำใหม่ได้ไม่จำกัด เช่น “daredevil۔ish” (ค่อนข้างบ้าบิ่น), “milktoast۔y” (ขี้ขลาด), “orangie۔ish” (ออกสีส้ม ๆ), “perfume۔y” (มีกลิ่นน้ำหอม), “smell۔able” (ได้กลิ่น), “non۔wear۔able” (สวมใส่ไม่ได้) เมื่อสร้างคำใหม่ เราพยายามใช้คำเติมหน้าและคำเติมท้ายให้มากที่สุด เพราะคำใหม่ที่มีไฮฟ์เน็ตจะเข้าใจได้ทันทีและไม่ต้องท่องจำ

สรรพนามแบบเป็นกันเองและแบบเป็นทางการ เมื่อคนรู้จักที่พูดภาษาสเปนเปลี่ยนจากการเรียกคุณว่า usted (คุณ) มาเป็น tú (เธอ) จะรู้สึกอบอุ่นใจ ความสัมพันธ์เพิ่งขยับเข้าใกล้กันอย่างแนบเนียน เขาใช้ “you” แบบเป็นกันเองเป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นสรรพนามที่ใช้ในครอบครัวและระหว่างเพื่อนสนิท ตอนนี้ขึ้นอยู่กับคุณที่จะตอบ ถ้าคุณรับไมตรีอันแนบเนียนของเขา คุณก็อาจเรียกเขาว่า tú ในโอกาสถัดไป ลักษณะทางภาษาที่อบอุ่นนี้ — ซึ่งมีอยู่ในระดับต่าง ๆ ในภาษาฮินดี รัสเซีย โปรตุเกส ฝรั่งเศส เยอรมัน คือภาษาหลักหลายภาษา และอีกกว่า 40 ภาษา — ไม่มีในภาษาอังกฤษ แต่มีในพีเพิลลีส (รายละเอียด ดู “ไวยากรณ์” → “สรรพนาม”)

ขจัดลักษณะเฉพาะทางภาษาที่สืบทอดอคติทางเพศ ในพีเพิลลีส เมื่อผู้พูดหรือผู้เขียนไม่ต้องการระบุเพศ จะใช้สรรพนามไม่ระบุเพศ “ta” (มาจากภาษาจีนกลาง) เช่น “Carpentor want۔d -- ta must have at least four years experience.” (รับสมัครช่างไม้ — ต้องมีประสบการณ์อย่างน้อยสี่ปี)

คำนามบอกหน้าที่ Jian-guo และ Neville เป็นชื่อผู้ชายหรือผู้หญิง? ถ้าคุณไม่พูดภาษาจีนหรือฝรั่งเศส ก็คงไม่รู้ ชาวนาจำเป็นต้องเป็นผู้ชายหรือ? ในสังคมโลกเดียวที่กำลังก่อตัว ซึ่งในที่สุดผู้หญิงจำนวนมากได้รับอนุญาตให้เลือกอาชีพใดก็ได้ เมื่อเขียนหรือพูดถึงใครสักคน ผู้อ่านหรือผู้ฟังไม่จำเป็นต้องรู้เพศ สิ่งที่มีหน้าที่ในพีเพิลลีสลงท้ายด้วย “or” เช่น “amplify۔or” (สิ่งที่ขยายเสียง เครื่องขยายเสียง) และ “blend۔or” (สิ่งที่ปั่นผสม เครื่องปั่น) ในทำนองเดียวกัน “farm۔or” คือผู้ทำนาไม่ว่าเพศใด ขณะที่ “farm۔ort” คือชาวนาชาย และ “farm۔orm” คือชาวนาหญิง เช่นเดียวกับ golf۔or (นักกอล์ฟ), hike۔orm (นักเดินป่าหญิง), inform۔ort (ผู้แจ้งข่าวชาย), kidnap۔orts (ผู้ลักพาตัวชายหลายคน), perform۔orms (นักแสดงหญิงหลายคน) และ “murder۔eer” (ผู้ถูกฆาตกรรม), “insult۔eerm” (หญิงที่ถูกดูหมิ่น) “Foreignor” (ชาวต่างชาติ) ไม่ได้หมายถึง “ผู้ที่ foreign” แต่พีเพิลลีสก็ยังให้คำลงท้ายบอกหน้าที่แบบกลาง “or” แม้จะไม่มีไฮฟ์เน็ต เพราะคำนี้ระบุบุคคล ดังนั้น “foreignorms” คือชาวต่างชาติที่เป็นผู้หญิง คำลงท้ายคำนาม ۔ort และ ۔orm มีไว้ระบุเพศเฉพาะเมื่อจำเป็นเท่านั้น เป็นทางเลือก คำรากเป็นกลางโดยปริยาย (รายละเอียด ดู “ไวยากรณ์” → “คำนามบอกหน้าที่”)

คำเข้าใจเอง ดังที่สรุปไว้ในหน้าแรก คำเข้าใจเองไม่ต้องท่องจำ เป็นหัวใจของการทำให้ภาษาเรียบง่าย — อภิปราย (และมีรายการ) ในส่วน “ไวยากรณ์” และ “การสร้างคำใหม่” บนแป้นพิมพ์ เราพิมพ์ “Alt m” ก็จะได้จุดกลาง ดูวิธีทำในส่วน “คำถามที่พบบ่อย”

ความแม่นยำกับความมักง่าย ในภาษาอังกฤษ electronic·processor (ตัวประมวลผล·อิเล็กทรอนิกส์) แบบ lap۔top (วางบนตัก) และ desk۔top (วางบนโต๊ะ) ถูกเรียกว่า “computer” (เครื่องคำนวณ) ทั้งที่การคำนวณเป็นเพียงส่วนเล็ก ๆ ของการทำงาน นั่นเหมือนกับการเรียกรถบรรทุกว่า “วิทยุ” เพียงเพราะมีวิทยุติดอยู่ การบอกว่าเซี่ยงไฮ้เป็นเมืองที่มีประชากร 25 ล้านคนแทบจะไม่จริงแน่นอน ในพีเพิลลีสเราพูดว่า “ap 25 millions” — “ap” ซึ่งใช้แทนคำนำหน้านามอย่าง “a”, “an” และ “the” ได้ หมายถึง “approximately” (ประมาณ) เราจะเรียกร้อง “universal health care” (การดูแลสุขภาพทั่วทั้งจักรวาล) อย่างจริงจังได้หรือ ในเมื่อเราไม่รู้เลยว่าในจักรวาลมีผู้ขาดแคลนอยู่เท่าไร? ประมาณครึ่งสหัสวรรษก่อน ชาวยุโรปค้นพบว่าโลกของเราไม่ได้ “wide” (แบน กว้าง) — แต่กลม — แม้การออกเสียง w สามตัวติดกัน อย่างใน “world wide web” อาจน่าดึงดูดจนอดไม่ได้ และสิ่งที่เราเรียกว่า “up” (ขึ้น) ที่จริงคือ “out” (ออก) เพราะท้องฟ้าไม่ใช่ขีดจำกัดอีกต่อไป

คำที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ เอาอีกแล้ว เราสร้างคำอย่าง “ap” และใช้ “alike” แทนภาษาอังกฤษ “like” ในความหมาย “คล้ายกับ” พีเพิลลีสมีคำที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษอยู่บ้าง แต่ส่วนใหญ่มีความหมายที่ผู้พูดภาษาอังกฤษเข้าใจได้โดยสัญชาตญาณ คำที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษแบ่งได้หลายกลุ่ม (1) สรรพนามใหม่: สรรพนามแบบเป็นกันเอง (ดังกล่าวข้างต้น) ซึ่งภาษาอังกฤษไม่มี และ “yous” เป็นพหูพจน์ของ “you” (2) รวมคำผสมสองคำในภาษาอังกฤษที่ไม่มีเหตุผลให้เป็นคำเดียว ภาษาอังกฤษ “in vain” (เปล่าประโยชน์) กลายเป็นพีเพิลลีส “invain” “of course” (แน่นอน) กลายเป็น “ofcourse” รวมทั้ง “kickstart” (เริ่มต้น), “peanutbutter” (เนยถั่ว), “enmasse” (ทั้งหมดพร้อมกัน) และอื่น ๆ (3) คำใหม่ที่ขจัดความไม่สมเหตุสมผลของคำภาษาอังกฤษ เช่น “irrationalize” แทนภาษาอังกฤษ “rationalize” ในความหมายการให้คำอธิบายที่ไร้เหตุผลเพื่อแก้ตัวให้พฤติกรรมที่ยอมรับไม่ได้ (4) คำที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษสำหรับแนวคิดที่ภาษาอังกฤษไม่มีคำเรียก เช่น ภาษาจีนกลาง “mianze” (面子 หน้า ศักดิ์ศรี) ซึ่งมีพลังกว่าคำอังกฤษ “face” ใน “save face” มาก และภาษาฝรั่งเศส “dejavu” (คำเดียว ไม่มีเครื่องหมายเน้นเสียง) (5) คำที่ฟังน่ารักและจำง่าย อย่าง “heartberry” สำหรับผลเบอร์รีสีแดงรสอร่อยที่มีรูปร่างเหมือนหัวใจ ไม่ใช่เหมือนฟาง (straw) (สตรอว์เบอร์รี)

Has, is, am, are, was, were ผู้พูดภาษาอังกฤษที่ช่ำชองรู้ว่าต้องพูด “I have”, “you have”, “we have”, “they have” แต่ถ้าคุณพูดว่า “he have” ก็ถือว่า “ผิด” และถ้าคุณเป็นผู้ใหญ่ คนก็จะรู้ว่าคุณมีการศึกษาน้อย การใช้ “has” เป็นเรื่องที่ไม่ต้องคิดสำหรับเจ้าของภาษาที่เรียนรู้มาตั้งแต่เด็ก แต่เป็นยาขมสำหรับชาวต่างชาติที่พยายามเรียนภาษาอังกฤษ ผู้เรียนชาวต่างชาติจะดีใจที่รู้ว่าพีเพิลลีสไม่มีคำว่า “has” เลย ในพีเพิลลีสเราพูดว่า “He have a good job.” (เขามีงานดี) ในทำนองเดียวกัน “am”, “is” และ “are” ในภาษาอังกฤษ (ปัญหาปวดหัวสำหรับคนในเอเชีย ที่ซึ่งคนส่วนใหญ่ของโลกอาศัยอยู่) ถูกแทนด้วยพีเพิลลีส “iz” และภาษาอังกฤษ “was” และ “were” ถูกแทนด้วยพีเพิลลีส “wuz” Iz you okay with that? (คุณโอเคไหม?)

และอื่น ๆ ส่วน “ภาพรวม” นี้กล่าวถึงเฉพาะประเด็นสำคัญ ส่วน “ไวยากรณ์” ครอบคลุมทั้งหมด ผู้พูดภาษาอังกฤษสามารถอ่านหน้าเริ่มต้นอย่างรวดเร็ว (ในส่วน “เรียนพีเพิลลีส”) แล้วภายใน 20 นาทีก็จะอ่านพีเพิลลีสแบบ Alike English ได้เข้าใจ 100% และเรียนภาษาทั้งหมดได้โดยอ่านเว็บไซต์นี้ทั้งหมด ผู้ที่ไม่ได้พูดภาษาอังกฤษสามารถเรียนพีเพิลลีสในชีวิตประจำวันจนคล่องได้ภายในหนึ่งปีโดยไม่ต้องไปโรงเรียน เรียนคำรากพื้นฐานบางคำ เรียนคำเติมหน้าและคำเติมท้ายบางคำ แล้วคุณก็พร้อมจะขายสินค้าให้ชาวต่างชาติ เริ่มธุรกิจออนไลน์ เดินทางไปต่างประเทศ สนทนากับเพื่อนต่างชาติ และเขียนวรรณกรรม ขณะเดียวกัน คุณยังช่วยลดมลพิษทางภาษาได้ ด้วยการหลีกเลี่ยงสิ่งที่ไม่ดีและส่งต่อสิ่งที่ดี บางทีอาจลองสร้างคำเข้าใจเองสักคำ โพสต์ในชุมชนพีเพิลลีส แล้วดูว่าจะติดหรือไม่

สรุป พีเพิลลีสคือสิ่งที่ภาษากลางของมวลมนุษย์ควรเป็น: ทุกคน (ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน มีฐานะ สติปัญญา หรือการศึกษาอย่างไร) เรียนได้เร็ว ง่าย และฟรี มีกลไกในตัวที่ออกแบบให้ภาษาเรียบง่ายและงดงามยิ่งขึ้นเรื่อย ๆ ขณะที่รองรับสิ่งใหม่ ๆ ทั้งหมดที่กำลังจะมาถึง เป็นภาษากลางที่น่านับถือ มีเหตุผล และไม่กำกวม เหมาะแม้แต่สำหรับการสื่อสารกับสิ่งมีชีวิตต่างดาว